ตายแล้วไปไหนในอิสลาม? บัรซัค ญันนะฮ์ ญะฮันนัม และฟ้า 7 ชั้น

อิสลามสอนว่าคนมีชีวิตเดียว ตายแล้วรอในบัรซัคจนวันกิยามะฮ์ อัลลอฮ์ทรงตัดสิน แล้วไปญันนะฮ์หรือญะฮันนัม ฟ้า 7 ชั้นไม่ใช่ชั้นของสวรรค์

ตายแล้วเกิดอะไรขึ้น: จากหลุมศพถึงวันกิยามะฮ์

อัลกุรอาน 23:99-100 เล่าว่าเมื่อความตายมาถึง คนจะร้องขอให้ได้กลับไปทำดีในสิ่งที่ทิ้งไว้ คำตอบคือไม่ได้ และเบื้องหลังพวกเขามีม่านกั้นจนถึงวันที่ถูกฟื้นคืนชีพ ช่วงนี้เองที่เรียกว่าบัรซัค หะดีษบุคอรี 1338 เล่าว่าผู้ตายในหลุมได้ยินเสียงรองเท้าของคนที่เดินกลับ แล้วมลาอิกะฮ์สององค์ก็มาหา

มุงกัรกับนะกีรถามผู้ตายเรื่องศรัทธา แหล่งเล่าว่าผู้ที่ตอบผิดจะถูกตีทุกวันยกเว้นวันศุกร์ จนกว่าอัลลอฮ์จะให้หยุด คนบาปรับโทษในหลุมศพที่คล้ายนรก ส่วนคนดีได้ความสุขที่คล้ายสวรรค์ แหล่งที่เราอ่านไม่ได้นับวันแบบ 3 วัน 7 วัน หรือ 40 วัน ผู้ถูกฆ่าในทางของอัลลอฮ์เป็นข้อยกเว้น อัลกุรอาน 3:169 บอกว่าพวกเขาไม่ได้ตาย แต่มีชีวิตอยู่ ณ พระผู้อภิบาล และแหล่งบอกว่าผู้พลีชีพเข้าสวรรค์ทันที

ในวันกิยามะฮ์ ลำดับตามแหล่งคือฟื้นคืนชีพ ยืนรอ ชำระบัญชี (ฮิซาบ) แล้วข้ามสะพานศิรอฏที่พาดเหนือไฟนรก ผู้ถูกสาปร่วงลงไป ผู้รอดถึงอีกฝั่ง และยังมีการวิงวอน (ชะฟาอะฮ์) ที่อาจช่วยคนบาปออกจากนรก อัลกุรอานบอกว่าวันนั้นจะตั้งตาชั่งแห่งความยุติธรรม (มีซาน) ส่วนบัญชีมาจากกิรอมัน กาติบีน มลาอิกะฮ์สององค์ที่นั่งขวาจดความดี นั่งซ้ายจดความชั่ว บันทึกทุกวันตลอดชีวิต และบนสะพานศิรอฏ แต่ละคนข้ามเร็วหรือช้าตามความดีของตน

ญันนะฮ์: สวรรค์มีกี่ระดับ ชั้นสูงสุดคืออะไร

ญันนะฮ์คือที่พำนักหลังการพิพากษา อัลกุรอาน 47:15 บรรยายว่ามีแม่น้ำน้ำจืด แม่น้ำน้ำนมที่รสไม่เปลี่ยน แม่น้ำเหล้าองุ่นที่อร่อยแก่ผู้ดื่ม และแม่น้ำน้ำผึ้งบริสุทธิ์ มีผลไม้ทุกชนิดและการอภัยจากพระผู้อภิบาล มลาอิกะฮ์ผู้เฝ้าประตูชื่อริฎวาน หะดีษบอกว่าสวรรค์มีประตู 8 บาน เช่นประตูร็อยยานสำหรับผู้ถือศีลอด ประตูละหมาด ประตูทาน และประตูญิฮาด อัลกุรอาน 52:21 บอกว่าผู้ศรัทธาจะได้อยู่กับลูกหลานที่ศรัทธาตามมา

ทางไปญันนะฮ์ที่แหล่งพูดถึงคือศรัทธาและการทำดี หะดีษบุคอรี 2790 บอกว่าผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และศาสนทูต ละหมาดครบ และถือศีลอดเดือนเราะมะฎอน อัลลอฮ์จะให้เข้าสวรรค์ หะดีษเดียวกันบอกว่าสวรรค์มี 100 ระดับที่เตรียมไว้สำหรับผู้ต่อสู้ในทางของอัลลอฮ์ ระยะห่างระหว่างสองระดับเท่ากับระยะระหว่างฟ้ากับแผ่นดิน และให้ขอฟิรเดาส์ ซึ่งเป็นส่วนที่ดีและสูงที่สุด เหนือฟิรเดาส์คือบัลลังก์ของอัลลอฮ์ และแม่น้ำแห่งสวรรค์ไหลออกจากที่นั่น นักวิชาการบางสำนักนับญันนะฮ์ 7 ชั้นจากอัลกุรอาน 23:17 ที่กล่าวถึงทางเจ็ดสาย อีกสำนักนับ 8 ชั้นเพราะอัลกุรอานให้ชื่อสวรรค์ 8 ชื่อ ทุกแบบเห็นตรงกันว่าผู้อยู่ในนั้นมีฐานะต่างกันตามความดี

ที่คนค้นว่าสวรรค์ 7 ชั้น ส่วนใหญ่หมายถึงฟ้า 7 ชั้น (ซะมาวาต) ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับชั้นของญันนะฮ์ อัลกุรอานพูดถึงฟ้า 7 ชั้นใน 67:3 และบอกว่าแผ่นดินก็เช่นกันใน 65:12 หะดีษเรื่องอิสรออ์และมิอ์รอจเล่าว่าในคืนเดินทาง ท่านนบีมุฮัมมัดขึ้นไปกับญิบรีลและพบนบีท่านหนึ่งในแต่ละชั้น ได้เห็นสวรรค์และนรกแล้วกลับมา ที่ชั้นที่ 7 มีอัลบัยตุลมะอ์มูร ซึ่งมลาอิกะฮ์ 70,000 องค์เข้าไปทุกวัน และมีต้นซิดเราะตุลมุนตะฮา ส่วนวัสดุของแต่ละชั้นในตารางมาจากตำราจักรวาลวิทยามุสลิม แหล่งระบุว่าไม่ใช่ตัวบทอัลกุรอาน

ญะฮันนัม: นรกมีกี่ชั้น ใครเฝ้า อยู่นานแค่ไหน

อัลกุรอาน 15:43-44 บอกว่านรกมีประตู 7 บาน รายงานยุคแรกจึงระบุว่านรกมี 7 ชั้น และการตีความนี้แพร่หลายในอิสลาม ชั้นยิ่งลึกยิ่งหนัก ชื่อชั้นในแต่ละแหล่งเหมือนกันแต่เรียงต่างกันเล็กน้อย ชั้นเดียวที่อัลกุรอานระบุเองคือก้นนรก ซึ่งเป็นที่ของพวกมุนาฟิก (คนกลับกลอก) ผู้เฝ้านรกเรียกว่าซะบานิยะฮ์ มีหัวหน้าชื่อมาลิก แหล่งยังพูดถึงหุบเขาในนรก เช่นฆอยย์สำหรับผู้เลื่อนละหมาดไปจนถึงเวลาละหมาดถัดไป และวัยล์สำหรับผู้ละเลยการละหมาด

บาปที่อัลกุรอานพูดถึงชัดคือชิรก์ การตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ อายะฮ์ 4:48 บอกว่าอัลลอฮ์ไม่ทรงอภัยการตั้งภาคี และทรงอภัยสิ่งอื่นแก่ผู้ที่พระองค์ประสงค์ แหล่งอธิบายว่าหมายถึงผู้ที่ตายโดยไม่กลับตัว อายะฮ์ 4:93 บอกว่าผู้ฆ่าผู้ศรัทธาโดยเจตนา ผลตอบแทนคือญะฮันนัม อยู่ในนั้นตลอดไป หะดีษบุคอรี 6857 นับ 7 บาปที่ทำให้พินาศ คือตั้งภาคี ไสยศาสตร์ ฆ่าชีวิตที่อัลลอฮ์ห้ามโดยมิชอบ กินดอกเบี้ย กินทรัพย์เด็กกำพร้า หนีทัพ และใส่ร้ายหญิงผู้ศรัทธาที่บริสุทธิ์

นรกอยู่นานแค่ไหน นักวิชาการส่วนใหญ่ถือว่านรกนิรันดร์สำหรับผู้ปฏิเสธศรัทธา ส่วนมุสลิมที่ทำบาปใหญ่ คำตอบที่พบบ่อยกว่าคืออยู่ชั่วคราวในชั้นบนสุดแล้วได้ออก และมีส่วนน้อยที่เห็นว่านรกเองจะสิ้นสุด อีกด้านหนึ่ง อัลกุรอาน 39:53 บอกว่าอย่าสิ้นหวังในความเมตตาของอัลลอฮ์ เพราะอัลลอฮ์ทรงอภัยบาปทั้งปวง ตารางนี้เรียงชั้นตามลำดับหนึ่งที่วิกิพีเดียอ้างจากรายงานยุคแรก

ใครได้รอด: คนต่างศาสนา เด็ก และผู้พลีชีพ

เรื่องคนต่างศาสนา แหล่งบอกว่ามี 3 อายะฮ์ที่ถูกยกคู่กันเสมอ อายะฮ์ 2:62 บอกว่าผู้ศรัทธา ยิว คริสต์ และซาบิอีน ผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และวันสุดท้ายและทำดี จะได้รับรางวัล ณ พระผู้อภิบาล อายะฮ์ 3:85 บอกว่าผู้แสวงหาศาสนาอื่นนอกจากอิสลามจะไม่ถูกรับ และในโลกหน้าจะอยู่ในหมู่ผู้ขาดทุน อายะฮ์ 17:15 บอกว่าอัลลอฮ์จะไม่ลงโทษจนกว่าจะส่งศาสนทูตมา ซึ่งเป็นฐานของคำถามเรื่องคนที่ไม่เคยได้รับสาร นักวิชาการอ่านสามอายะฮ์นี้ประกอบกันต่างกันไป

เรื่องเด็ก หะดีษบุคอรี 7047 เล่าความฝันของท่านนบีว่าเด็กทุกคนที่ตายบนฟิฏเราะฮ์ (ธรรมชาติบริสุทธิ์) อยู่รอบนบีอิบรอฮีมในสวน และเมื่อถูกถามถึงลูกของผู้ตั้งภาคี ท่านตอบว่ารวมด้วย แต่หะดีษบุคอรี 1383 ตอบคำถามเดียวกันว่าอัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุดว่าพวกเขาจะทำอะไร แหล่งจึงนับเป็นคำตอบที่แข่งกัน ส่วนผู้พลีชีพ (ชะฮีด) หะดีษบุคอรี 2829 นับ 5 จำพวก คือตายด้วยโรคระบาด โรคในช่องท้อง จมน้ำ ถูกอาคารถล่มทับ และผู้พลีชีพในทางของอัลลอฮ์ และหะดีษอบูดาวูด 3111 นับหญิงที่ตายขณะตั้งครรภ์ด้วย

ทำบุญให้คนตาย พิธีศพ และการไว้ทุกข์

ชะรีอะฮ์กำหนดให้ฝังศพเร็วที่สุด หลังอาบน้ำศพ ห่อด้วยผ้าขาวที่เรียกว่ากะฟัน และละหมาดญะนาซะฮ์ ซึ่งทำร่วมกันเพื่อขออภัยโทษให้ผู้ตายและมุสลิมที่ล่วงลับทุกคน ฝังโดยไม่ใช้โลง หันไปทางมักกะฮ์ และการเผาศพเป็นสิ่งต้องห้ามเด็ดขาด อิสลามไม่มีนักบวชแบบศีลศักดิ์สิทธิ์ ผู้นำละหมาดรวมถึงละหมาดญะนาซะฮ์คืออิหม่าม

คนเป็นช่วยผู้ตายได้ด้วยการให้ทาน (ศอดะเกาะฮ์) และขอดุอาอ์ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของงานศพ หะดีษมุสลิม 1631 บอกว่าเมื่อคนตาย การงานของเขาสิ้นสุด ยกเว้น 3 อย่าง คือทานที่ให้ผลต่อเนื่อง ความรู้ที่คนได้ประโยชน์ และลูกที่ดีซึ่งขอดุอาอ์ให้ ในเอเชียใต้ อิหร่าน และอินโดนีเซีย หลายพื้นที่สวดขออภัยโทษให้บรรพบุรุษในคืนกลางเดือนชะอ์บาน (คืน 15 ชะอ์บาน) ไปสุสาน จุดเทียน วางดอกไม้ แหล่งระบุว่าเป็นประเพณีท้องถิ่น ชีอะฮ์ฉลองคืนนี้เป็นวันเกิดของอิมามที่ 12 และนักวิชาการบางสายไม่ยอมรับ

การไปเยี่ยมหลุมศพ มุสลิมส่วนใหญ่ทุกมัซฮับเห็นพ้องว่าทำได้ และมีการจาริกไปหลุมศพวงศ์ท่านนบี อิมาม นักบุญซูฟี และนักวิชาการ แต่สายซะละฟีและวะฮาบีคัดค้านการจาริกไปหลุมศพนักบุญ ส่วนการไว้ทุกข์ หะดีษบอกว่าหญิงไม่ไว้ทุกข์ให้ผู้ตายเกิน 3 วัน ยกเว้นภรรยาที่สามีตาย ซึ่งถืออิดดะฮ์ 4 เดือน 10 วัน

คนตายรับรู้เราไหม และญินคืออะไร

เรื่องคนตายรับรู้คนเป็นไหม หะดีษเองมีสองสาย หะดีษบุคอรี 3976 เล่าว่าหลังศึกบะดัร ท่านนบีพูดกับศพที่บ่อบะดัรแล้วบอกคนรอบข้างว่าพวกเจ้าไม่ได้ยินดีไปกว่าพวกเขา แต่หะดีษบุคอรี 3980 เล่าว่าอาอิชะฮ์แย้งว่าท่านนบีพูดว่าตอนนี้พวกเขารู้ ไม่ใช่ได้ยิน และอ้างอายะฮ์ที่ว่าเจ้าไม่อาจทำให้คนตายได้ยิน อีกช่องทางหนึ่งคือความฝัน ในหะดีษมุสลิม 116 ผู้ตายมาปรากฏในฝันของเพื่อนแล้วเล่าชะตาของตัวเอง ส่วนการเป็นหมอดูหรือร่างทรง (กะฮานะฮ์) เป็นสิ่งต้องห้าม หะดีษบอกว่าใครไปถามหมอดู ละหมาดไม่ถูกรับ 40 วัน

สิ่งที่อิสลามบอกว่าอยู่บนโลกร่วมกับมนุษย์คือญิน ซึ่งถูกสร้างจากไฟไร้ควัน (อัลกุรอาน 15:27, 55:15) ขณะที่มลาอิกะฮ์ถูกสร้างจากแสงและมนุษย์จากดิน ญินมีทั้งที่ศรัทธาและไม่ศรัทธา ชัยฏอนซึ่งมีหัวหน้าคืออิบลีสกระซิบยุยงให้ทำบาป และมีกอรีนเป็นคู่ประจำตัว อิฟรีตเป็นญินประเภทที่มีกำลังมาก ส่วนฆูลเป็นเรื่องเล่าพื้นบ้านอาหรับ ทางป้องกันตามหลักศาสนาคือรุกยะฮ์ การอ่านอายะฮ์อัลกุรอานหรือดุอาอ์แล้วเป่าที่ผู้ป่วย นักวิชาการส่วนใหญ่อนุญาตเครื่องรางที่มีพระนามอัลลอฮ์หรืออายะฮ์ ส่วนลูกปัดตาสีฟ้า (นาซาร์) และฝ่ามือคัมซาเป็นความเชื่อพื้นบ้าน และบางคนถือว่าเป็นไสยศาสตร์

เทียบกับความเชื่อทั้งโลก

ถ้าวางอิสลามข้างความเชื่ออื่นในซีรีส์ตายแล้วไปไหน จุดที่ตรงกับหลายที่คือมีการตัดสิน จาก 76 ความเชื่อที่พูดถึงเรื่องนี้ 50 บอกว่ามี และอิสลามอยู่ใน 11 ความเชื่อที่ผู้ตัดสินคือพระเจ้าสูงสุด ร่วมกับยูดายและคริสต์ สะพานที่ต้องข้ามก็พบในที่อื่น เช่นสะพานชินวัตของโซโรอัสเตอร์ จุดที่ต่างคืออิสลามเป็น 1 ใน 5 ความเชื่อที่บอกชัดว่าไม่มีการเกิดใหม่ ชีอะฮ์อิมามียะฮ์มีหลักเราะญ์อะฮ์ ที่คนตายบางกลุ่มกลับมาโลกในร่างเดิมก่อนวันกิยามะฮ์ แต่แหล่งบอกว่านั่นไม่ใช่การเกิดใหม่ เรื่องนรกถาวร ใน 56 ความเชื่อที่ตอบ มีแค่ 5 ที่บอกว่าถาวร อิสลามถูกนับในกลุ่มที่ยังถกเถียง 9 ความเชื่อ เพราะผู้ปฏิเสธศรัทธาอยู่นิรันดร์แต่มุสลิมที่ทำบาปได้ออก

เลข 7 ของอิสลามอยู่ในกลุ่มใหญ่ของโลก ฟ้า 7 ชั้นเป็นจำนวนที่พบบ่อยที่สุด 16 ความเชื่อ และนรก 7 ชั้นพบในอิสลามกับเชน แต่เรื่องนับวันหลังตายต่างออกไป เลข 40 วันพบใน 5 ความเชื่อ และอิสลามไม่อยู่ในนั้น เพราะแหล่งที่เราอ่านไม่มีการนับ 3, 7 หรือ 40 วัน ควรรู้ด้วยว่าศาสนาที่มีตำรามากอย่างพุทธ ฮินดู ศาสนาอับราฮัม และจีน มีรายละเอียดให้เล่ามากกว่า ความเชื่อที่ข้อมูลบางไม่ได้แปลว่าคนกลุ่มนั้นไม่ได้คิดเรื่องนี้

คำถามที่คนถามบ่อย

ตายแล้ววิญญาณไปไหน ตามศาสนาอิสลาม

มลาอิกะฮ์แห่งความตายรับวิญญาณ (อัลกุรอาน 32:11) แล้วผู้ตายอยู่ในบัรซัคจนถึงวันฟื้นคืนชีพ (23:100) ในหลุมศพมุงกัรกับนะกีรมาถามเรื่องศรัทธา ในวันกิยามะฮ์อัลลอฮ์ทรงตัดสิน แล้วไปญันนะฮ์หรือญะฮันนัม อิสลามกระแสหลักไม่มีการเวียนเกิด

สวรรค์มีกี่ชั้น สวรรค์ชั้นสูงสุดของอิสลามคืออะไร

ต้องแยกฟ้า 7 ชั้นในอัลกุรอาน (67:3) ออกจากระดับของญันนะฮ์ ญันนะฮ์มีหลายระดับ บางสำนักนับ 7 บางสำนักนับ 8 หะดีษบุคอรี 2790 พูดถึง 100 ระดับ ชั้นสูงสุดคือฟิรเดาส์ อยู่ใต้บัลลังก์ของอัลลอฮ์ และเป็นต้นทางของแม่น้ำแห่งสวรรค์

นรกในอิสลามมีกี่ชั้น

อัลกุรอาน 15:44 บอกว่านรกมีประตู 7 บาน รายงานยุคแรกจึงนับนรก 7 ชั้น ชั้นบนสุดชื่อญะฮันนัม ชั้นล่างสุดชื่อฮาวิยะฮ์ เป็นที่ของพวกมุนาฟิก ชื่อชั้นเหมือนกันแต่แต่ละแหล่งเรียงต่างกันเล็กน้อย

ยมทูตในอิสลามคือใคร

อัลกุรอาน 32:11 พูดถึงมลาอิกะฮ์แห่งความตายผู้รับวิญญาณ ตำราจักรวาลวิทยามุสลิมเรียกว่าอิซรออีล และให้อยู่ฟ้าชั้นที่ 3 ส่วนผู้ตัดสินคืออัลลอฮ์ ไม่ใช่มลาอิกะฮ์ ผู้เฝ้านรกคือมาลิก และผู้เฝ้าสวรรค์คือริฎวาน

อิสลามทำบุญให้คนตายได้ไหม

ได้ การให้ทาน (ศอดะเกาะฮ์) และขอดุอาอ์ให้ผู้ตายเป็นส่วนสำคัญของงานศพ และละหมาดญะนาซะฮ์ทำเพื่อขออภัยโทษให้ผู้ตาย หะดีษมุสลิม 1631 บอกว่าการงานของผู้ตายสิ้นสุด ยกเว้น 3 อย่าง คือทานที่ให้ผลต่อเนื่อง ความรู้ที่คนได้ประโยชน์ และลูกที่ดีซึ่งขอดุอาอ์ให้

อิสลามล้างบาปได้ไหม

อัลกุรอาน 39:53 บอกว่าอย่าสิ้นหวังในความเมตตาของอัลลอฮ์ เพราะอัลลอฮ์ทรงอภัยบาปทั้งปวง ข้อยกเว้นที่อัลกุรอาน 4:48 ระบุคือการตั้งภาคี ซึ่งแหล่งอธิบายว่าหมายถึงผู้ที่ตายโดยไม่กลับตัว

ฆ่าตัวตายบาปไหม ในอิสลาม

อัลกุรอาน 4:29 บอกว่าอย่าฆ่าตัวเอง แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเมตตาต่อพวกเจ้าเสมอ หะดีษบุคอรี 5778 บอกว่าผู้ฆ่าตัวตายจะถูกลงโทษในไฟนรกตลอดกาล แต่หะดีษมุสลิม 116 เล่าว่าชายที่ทำร้ายตัวเองจนตายได้รับการอภัย และบทนั้นถือว่าผู้ฆ่าตัวตายไม่เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา นักวิชาการยกสองหะดีษนี้คู่กันเพื่อถกว่าคำว่าตลอดกาลหมายถึงถาวรจริงหรือไม่ ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังคิดเรื่องนี้ โทรคุยกับสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้

แมวหรือสัตว์เลี้ยงตายแล้วไปไหน ตามอิสลาม

อัลกุรอาน 6:38 บอกว่าสัตว์ทุกชนิดเป็นประชาชาติเหมือนมนุษย์ และจะถูกชุมนุมต่อพระผู้อภิบาล ในวันกิยามะฮ์จะมีการชดใช้ความอยุติธรรมแม้ระหว่างแกะมีเขากับแกะไม่มีเขา แหล่งที่เราอ่านไม่ได้บอกว่าหลังจากนั้นสัตว์ไปไหนต่อ อีกด้านหนึ่ง การปฏิบัติต่อสัตว์มีผลต่อชะตาคน หะดีษเล่าถึงหญิงที่เข้าสวรรค์เพราะให้น้ำสุนัข และหญิงที่เข้านรกเพราะขังแมวจนตาย

แหล่งที่มาของความเชื่อที่อ้างถึง (60)

quran.com · quran.com/23/100

hadithunlocked.com · hadithunlocked.com/bukhari:2790

quran.com · quran.com/47/15

hadithunlocked.com · hadithunlocked.com/muslim:1631

quran.com · quran.com/39/53

quran.com · quran.com/4/29

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Reincarnation

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Islamic_eschatology

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Munkar_and_Nakir

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Jannah

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Jahannam

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Barzakh

quran.com · quran.com/67/3

quran.com · quran.com/15/44

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Seven_heavens

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Azrael

quran.com · quran.com/32/11

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/As-Sirāt

quran.com · quran.com/21/47

quran.com · quran.com/101/6

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Kiraman_Katibin

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Maalik

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Riḍwan

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Funeral_prayer_(Islam)

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Isra'_and_Mi'raj

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/عيد_الأضحى

tr.wikipedia.org · tr.wikipedia.org/wiki/Kurban_Bayramı

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Islamic_funeral

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Mid-Sha'ban

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/الجنازة_في_الإسلام

id.wikipedia.org · id.wikipedia.org/wiki/Pemakaman_dalam_Islam

fa.wikipedia.org · fa.wikipedia.org/wiki/مراسم_خاکسپاری_اسلامی

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/ليلة_منتصف_شعبان

fa.wikipedia.org · fa.wikipedia.org/wiki/نیمه_شعبان

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/الزيارة_(إسلام)

fa.wikipedia.org · fa.wikipedia.org/wiki/زیارت

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/كهانة_(إسلام)

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Islamic_views_on_magic

id.wikipedia.org · id.wikipedia.org/wiki/Imam_(Islam)

en.wikipedia.org · en.wikipedia.org/wiki/Imam

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/عدة_(إسلام)

id.wikipedia.org · id.wikipedia.org/wiki/Iddah

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/تميمة

tr.wikipedia.org · tr.wikipedia.org/wiki/Nazar_boncuğu

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/خمسة_(تعويذ)

tr.wikipedia.org · tr.wikipedia.org/wiki/Hacerülesved

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/الكعبة

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/مصحف

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/تقنين_الغذاء_في_الإسلام

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/رمضان

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/عقيقة

tr.wikipedia.org · tr.wikipedia.org/wiki/Akîka_kurbanı

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/ختان_(مصطلح)

id.wikipedia.org · id.wikipedia.org/wiki/Pernikahan_dalam_Islam

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/رقية_شرعية

id.wikipedia.org · id.wikipedia.org/wiki/Rukiah_(Islam)

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/المولد_النبوي

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/السماوات_السبع

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/الجنة_في_الإسلام

ar.wikipedia.org · ar.wikipedia.org/wiki/الإسراء_والمعراج

วิธีนับ: รวบรวม 370 ความเชื่อจากทุกทวีป ทั้งที่ยังมีคนนับถือและอารยธรรมโบราณ จากแหล่งหลายสิบภาษา นับ 1 ความเชื่อเป็น 1 เสียง และนับเฉพาะที่มีแหล่งยืนยัน ความเชื่อที่ไม่ปรากฏในหน้านี้ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเชื่อนั้น อาจแค่ยังไม่มีเอกสารที่เราค้นถึง ศาสนาที่มีคัมภีร์มาก (พุทธ ฮินดู จีน ยิว คริสต์ อิสลาม) จึงมีรายละเอียดมากกว่าความเชื่อที่เล่าปากต่อปาก ข้อมูลบางส่วนมาจากบันทึกของมิชชันนารีหรือคนนอก หน้านี้ไม่ได้ตัดสินว่าความเชื่อไหนถูก

เทียบกับทั้งโลก: สวรรค์มีกี่ชั้น · นรกมีกี่ขุม · แผนที่สวรรค์–นรก
ศาสนาอื่น: ไตรภูมิ (คติไทย) · จีน · คริสต์ · ฮินดู

ดูว่า 26 ศาสตร์เห็นตรงกันเรื่องไหนของคุณ →