70 ความเชื่อมีแดนล่างแห่งเดียว ไตรภูมิแยกบาปรายขุมไว้ที่นรกบ่าว 16 ขุม และทั่วโลก การฆ่าถูกลงโทษหลังตายใน 17 ความเชื่อ
คำตอบที่พบบ่อยที่สุดคือมีขุมเดียว ในข้อมูลของเรามี 127 ความเชื่อที่พูดถึงแดนล่างหรือนรก 70 ความเชื่อมีแดนคนตายอยู่ข้างล่างแค่แห่งเดียว 41 ความเชื่อแบ่งเป็นหลายชั้นหลายขุม และ 6 ความเชื่อบอกว่าไม่มีเลย ที่เหลือแหล่งไม่ได้นับ กลุ่มที่แบ่งหลายขุมอยู่ในเอเชีย 28 ความเชื่อ และเลขที่ซ้ำคือ 8 ของพุทธไทย 18 ของจีนกับทิเบต 9 ของมายา แอซเท็ก และอัลไต กับ 7 ของอิสลามและเชน
ส่วนตกนรกนานแค่ไหน มี 56 ความเชื่อที่ตอบว่านรกถาวรหรือไม่ 19 ความเชื่อบอกว่าไม่ถาวร อยู่จนหมดโทษ มีเพียง 5 ที่บอกว่าถาวร อีก 9 แหล่งยังเถียงกันอยู่ และอีก 23 ความเชื่อบอกว่าไม่มีที่ลงโทษหลังตายให้ถามตั้งแต่แรก
ส่วนแต่ละขุมรับบาปอะไร ไตรภูมิพระร่วงไม่ได้แยกให้มหานรกทีละขุม ที่แยกบาปกับโทษไว้ละเอียดคือนรกบ่าว 16 ขุมรอบสัญชีพ ผู้ตัดสินคือพระยายมราช ผู้ลงโทษคือยมบาล ถ้ามองทั้งโลก บาปที่ถูกลงโทษหลังตายในหลายความเชื่อที่สุดคือการฆ่า พบ 17 จาก 36 ความเชื่อที่มีข้อมูลคู่บาปกับโทษ
นรกไทย 8 ขุมและนานกี่ปี
ไตรภูมิพระร่วงวางมหานรก 8 ขุมซ้อนลงไปใต้แผ่นดิน สัญชีพอยู่บนสุด ตามด้วยกาฬสุตต สังฆาฏ โรรุวะ มหาโรรุวะ ตาปนะ มหาตาปนะ และอเวจีอยู่ลึกที่สุด รอบมหานรกแต่ละขุมยังมีนรกบ่าวอีก 16 ขุม รวมเป็น 128 มียมโลกอีก 360 ขุม และมีโลกันตนรกที่มืดสนิทอยู่นอกกำแพงจักรวาล แหล่งไทยเองก็นับไม่ตรงกัน วิกิพีเดียหน้านรกภูมิที่อ้างไตรภูมิกถาว่ามหานรกมี 9 ขุม
ตัวเลขอายุในนรกอยู่ในไตรภูมิพระร่วงครบทุกขุม สัญชีพ 500 ปีนรก กาฬสุตต 1,000 สังฆาฏ 2,000 โรรุวะ 4,000 มหาโรรุวะ 8,000 และตาปนะ 16,000 ปีนรก ลึกลงไปหนึ่งขุม อายุเพิ่มเป็นสองเท่า และปีนรกไม่ใช่ปีธรรมดา หนึ่งวันหนึ่งคืนในสัญชีพเท่ากับ 9 ล้านปีมนุษย์ ในตาปนะเท่ากับ 9,216,000,000 ปี พอถึงมหาตาปนะ ตัวบทบอกว่านับปีเดือนไม่ถ้วน ต้องนับเป็นกัลป์ ส่วนอเวจี ผู้ตกลงไปทนทุกข์สิ้นกัลป์หนึ่งจึงพ้น และตัวบทอธิบายกัลป์ว่าเท่ากับเวลาที่เอาผ้าทิพย์ไปกวาดภูเขาสูง 1 โยชน์ร้อยปีครั้ง จนภูเขาราบเท่าแผ่นดิน
ฉบับญี่ปุ่นของนรก 8 ขุมเดียวกันให้เลข 6 ขุมแรกตรงกับไตรภูมิทุกตัว แต่ต่างกันที่สองขุมล่าง วิกิพีเดียญี่ปุ่นบอกว่ามหาตาปนะ 32,000 ปีนรก เท่ากับครึ่งกัปกลาง และอเวจี 64,000 ปีนรก เท่ากับหนึ่งกัปกลาง บางทัศนะว่า 80,000 ปี ส่วนวิกิพีเดียไทยหน้าอเวจีบอกว่าบางรายนานหลายกัลป์ ข้อที่ทุกฉบับตรงกันคืออเวจีนานที่สุด แต่ยังมีวันพ้น
8 ขุมของไทย: บาปอะไร โทษแบบไหน ใครคุม
เรื่องแรกที่ต้องรู้คือไตรภูมิพระร่วงไม่ได้บอกว่ามหานรกขุมไหนรับบาปอะไร ตัวบทบอกรวมว่าคนที่ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ เป็นชู้ โกหก พูดส่อเสียด พูดหยาบ กินเหล้าเมามาย ตระหนี่ไม่ให้ทาน ไม่รักพี่น้อง และไม่เคารพผู้เฒ่าผู้แก่หรือนักบวช ตายไปเกิดในมหานรก 8 ขุม แล้วยมบาลพาไปตามบาปหนักเบาของแต่ละคน ขุมเดียวที่ระบุบาปไว้ชัดคืออเวจี ซึ่งรับผู้ทำปัญจานันตริยกรรม ตั้งแต่กาฬสุตตถึงมหาตาปนะ ตัวบทบอกแค่อายุ
สภาพข้างในเหมือนกันทุกขุม เป็นห้องสี่เหลี่ยมมีประตู 4 ทิศ พื้นกับฝาบนเป็นเหล็กแดง ด้านละ 1,000 โยชน์ ผนังหนา 9 โยชน์ สัตว์นรกเบียดกันจนไม่มีที่ว่าง และไฟไม่ดับจนสิ้นกัลป์ ตัวบทบอกว่าไฟนั้นมาจากบาปของคนนั้นเอง ลุกในตัวเหมือนฟืน ส่วนอเวจี ถ้าไฟล้างกัลป์มาถึงก่อนครบโทษ ลมบาปจะพัดสัตว์นรกไปอเวจีในจักรวาลอื่นทันที เร็วเท่าเงาของนกที่ตกถึงพื้นตอนนกเกาะกิ่ง จึงไม่มีใครพ้นก่อนครบกัลป์
ที่ตัวบทแยกบาปกับโทษรายขุมจริงคือนรกบ่าว 16 ขุมรอบสัญชีพ เล่าผ่านตอนที่พระมาตลีพาพระเจ้าเนมิราชไปดู หลายขุมลงโทษตามรอยบาปแบบตรงตัว คนโกงตาชั่งถูกคีมดึงลิ้น คนปนแกลบในข้าวเปลือกแล้วขายต้องกินแกลบที่กลายเป็นไฟ คนฆ่าปลาขายถูกแล่เนื้อวางเรียงเหมือนแผงปลา คนเชือดคอสัตว์ถูกบิดคอขาดแล้วหัวงอกใหม่ให้บิดอีก และชู้มีถึง 3 ขุม คือขุมที่ 13 14 และ 15 ส่วนนรกบ่าวรอบมหานรกอีก 7 ขุมข้างล่าง ตัวบทบอกแค่ว่าร้ายกว่านี้ยิ่งนักแล้วไม่เล่าต่อ
ใครคุม ไตรภูมิเล่าว่าคนตายทุกคนต้องไปไหว้พระยายมราชก่อน เมืองของพระยายมราชล้อมประตูนรกทั้ง 4 มีเทวดา 4 องค์ถือบัญชี บุญจดลงแผ่นทอง บาปจดลงแผ่นหนังหมา ใครไม่ยอมรับ เทวดาก็อ่านบัญชีให้ฟังจนยอมรับ แล้วจึงสั่งยมบาลพาไป ยมบาลในไตรภูมิไม่ใช่ปีศาจ แต่เป็นคนที่ทำบุญกับบาปไว้เท่ากัน ได้เป็นยมบาลมีสมบัติทิพย์ 15 วัน แล้วตกนรกเอง 15 วัน สลับไปจนสิ้นบาป ตัวบทยังบอกว่ายมบาลอยู่แต่ในนรกบ่าวกับนรกเล็ก ในมหานรกไม่มี
แหล่งอื่นเล่าไม่ตรงกับไตรภูมิ วิกิพีเดียไทยหน้าพระยมอ้างคัมภีร์ปปัญจสูทนีว่ามหานรกแต่ละขุมมีพระยมประจำทั้ง 4 ประตู รวม 32 องค์ และเล่าถึงนายนิรยบาลที่เกิดจากกรรมของสัตว์นรกเอง ตัวใหญ่ ผิวดำ ไม่มีจิตใจ จึงลงโทษโดยไม่ปรานี ส่วนคติไทยทั่วไปให้พระยมมีเสมียน 2 องค์ พระสุวรรณเลขาจดบุญในแผ่นทอง พระสุวานเลขาจดบาปในหนังสุนัข ไม่ใช่เทวดา 4 องค์อย่างในไตรภูมิ
| ขุม | บาปที่พาไป | โทษ |
|---|---|---|
| 1 เวตรณี | มีทรัพย์มีกำลัง ข่มเหงชิงของคนอื่น | ยมบาลไล่แทงด้วยอาวุธเหล็กแดง หนีลงแม่น้ำเค็มที่มีหวายหนามและใบบัวเหล็กคมเหมือนมีด |
| 2 สุนักข | พูดร้ายต่อสมณพราหมณ์ผู้มีศีล พ่อแม่ ผู้เฒ่า ครูบาอาจารย์ | หมา 4 สีตัวเท่าช้าง แร้งกาตัวเท่าเกวียนจิกแหกอก |
| 3 โสรชติ | พูดร้ายใส่คนมีศีลที่ไม่ได้ทำผิด | ถูกค้อนเหล็กแดงตีจนเป็นเถ้า แล้วกลับเป็นตัวให้ตีใหม่ |
| 4 อังคารกาสุม | เรี่ยไรทรัพย์ไปทำบุญแล้วเก็บไว้เอง | ตกหลุมถ่านไฟแดง ถูกตักถ่านไฟรดหัว |
| 5 โลหกุมภี | ตีสมณพราหมณ์ผู้มีศีล | ถูกจับห้อยหัวโยนลงหม้อเหล็กหลอมเหลว |
| 6 โลหกุมภ | ฆ่าสัตว์โดยเชือดคอ | ถูกบิดคอขาด หัวงอกใหม่แล้วถูกบิดอีก |
| 7 ถูสปลาจ | ปนแกลบและข้าวลีบในข้าวเปลือกแล้วขาย | แม่น้ำกลายเป็นไฟ ต้องกินแกลบที่กลายเป็นไฟ |
| 8 ลคติหสล | ลักขโมย ปล้น โกงของเจ้าของ | ถูกล้อมไล่แทงจนแหลกเหมือนใบตองแห้ง |
| 9 สีลกัตต | ฆ่าปลาไปขายในตลาด | ถูกแล่เนื้อวางเรียงขายเหมือนแผงปลา แล้วตัวกลับคืน |
| 10 โมราปมิลห | ขุนนางเก็บส่วยเกินกำหนด ทำร้ายมิตร | อยู่ในแม่น้ำอาจมที่เหม็นไกล 100 โยชน์ ต้องกินอาจม |
| 11 โลหิตบุพ | ทำร้ายพ่อแม่ พระสงฆ์ ผู้มีพระคุณ | อยู่ในแม่น้ำเลือดหนอง กินแล้วกลายเป็นไฟ |
| 12 โลหพลิส | ซื้อแล้วโกงไม่จ่าย โกงตาชั่ง | ถูกคีมดึงลิ้น เกี่ยวเบ็ดเหล็กแดง ถลกหนัง |
| 13 สังฆาฏ | ชายหญิงที่เป็นชู้ | จมในเหล็กแดงครึ่งตัว ภูเขาเหล็กลุกไฟกลิ้งมาหนีบเหมือนหีบอ้อย |
| 14 วสิร | เป็นชู้กับเมียคนอื่น | ถูกห้อยหัวลงขุม ตีด้วยค้อนเหล็กแดง |
| 15 โลหสิมพลี | ชายหญิงที่เป็นชู้ | ปีนต้นงิ้วหนามเหล็กแดงยาว 16 นิ้วตามหาชู้ ไม่เคยได้พบ |
| 16 มิจฉาทิฏฐิ | ถือความเห็นผิด ไม่รู้จักบุญบาป | ยมบาลตัวใหญ่ทิ่มแทงฟัน ทุกข์กว่าทุกขุมก่อนหน้า |
| อเวจี (มหานรกขุมที่ 8) | ปัญจานันตริยกรรม | ทุกข์สิ้นกัลป์หนึ่ง ไฟล้างกัลป์ก็ไม่ทำให้พ้นก่อน |
| โลกันตนรก | ทำร้ายพ่อแม่ สมณพราหมณ์ ยุยงสงฆ์ให้แตกกัน | มืดสนิท ห้อยเกาะกำแพงจักรวาล จับกันกินแล้วเปื่อยในน้ำ |
ทั้งโลกนับนรกยังไง
ก่อนไปต่อ ความเชื่อที่มีตำรามากอย่างพุทธ ฮินดู ศาสนาอับราฮัม และจีน ได้รายละเอียดมากกว่าที่อื่นมาก ความเชื่อที่ข้อมูลของเราบอกว่ามีแดนล่างแห่งเดียว อาจแปลว่าแหล่งไม่ได้บรรยายชั้นไว้ ไม่ได้แปลว่าเขาไม่มี
กลุ่มใหญ่ที่สุดคือแดนล่างแห่งเดียว 70 ความเชื่อ พบครบทั้ง 5 ทวีป และหลายแห่งไม่ใช่ที่ลงโทษด้วย ชาวซูเมอร์เรียกคูร์ว่าแดนที่ไม่มีทางกลับ ถ้ำมืดที่มีแต่ฝุ่นแห้งให้กิน และชะตาในนั้นขึ้นกับลูกหลาน คนที่มีลูกชายเจ็ดคนได้นั่งบัลลังก์ท่ามกลางเทพรอง ชาวอาคันมีอาซามันโด ชาวเมารีมีราโรเฮงกาที่สงบและสว่าง ส่วนโกอายบายของชาวไตโนเป็นสวรรค์บนดิน คนตายเก็บตัวตอนกลางวันแล้วออกมากินฝรั่งตอนกลางคืน ข้อมูลไตโนมาจากบันทึกมิชชันนารีราวปี 1498
กลุ่มที่แบ่งหลายขุมมี 41 ความเชื่อ และเป็นเอเชียเสีย 28 พุทธมหายานมีนรกร้อน 8 ขุมกับนรกเย็นอีก 8 ขุม นรกเย็นขุมที่เจ็ดชื่อบัวแดง ศาสนาพื้นบ้านจีนนับนรก 18 ชั้นใต้สิบศาลพญายม ฮินดูในภาควตปุราณะนับได้ 28 ขุม เชนมี 7 ภูมิที่ตั้งชื่อตามสิ่งที่อยู่ในนั้น อัญมณี กรวด ทราย โคลน ควัน ความมืด และความมืดทึบ ภาพสลักระเบียงทิศใต้ของนครวัดมีนรก 32 ขุม ซึ่งไม่ตรงกับทั้งไตรภูมิและปุราณะ
นอกเอเชีย เลข 9 กับ 7 โผล่หลายที่ ชิบัลบาของมายามี 9 ชั้น แต่ละชั้นมีหนึ่งในเก้าเจ้าแห่งราตรีปกครอง มิกตลันของแอซเท็กมี 9 ภูมิภาค คนตายใช้เวลาเดิน 4 ปี หมอผีอัลไตเล่าว่าโลกล่างมี 9 ชั้น และเอร์ลิกอยู่ชั้นที่ 7 อิสลามมีการตีความที่แพร่หลายว่านรกมี 7 ชั้น จากประตู 7 บานในอัลกุรอาน 15:44 ส่วนนรก 9 วงที่คนรู้จักกันดีมาจากดันเต ซึ่งเป็นวรรณกรรม ไม่ใช่หลักศาสนาคริสต์
ในนรกเป็นยังไง
ภาพที่ตรงกันมากที่สุดไม่ใช่ไฟ ในข้อมูลของเรา 54 ความเชื่อบอกว่าแดนนี้อยู่ข้างล่าง 32 มีการทรมาน 28 บอกว่ามืด ส่วนไฟพบใน 21 ความเชื่อ และความหนาวพบใน 11 ภาพความเย็นกระจายอยู่หลายทวีป เกาหลีมีนรกน้ำแข็งในศาลที่ 3 เรือนหนาวของมายามีลมเย็นจนทนไม่ได้ อัดลิวุนของอินูอิตเป็นดินแดนเยือกแข็งที่วิญญาณไปชำระตัว และดูซัคของโซโรอัสเตอร์มีทั้งหิมะ ลูกเห็บ และความร้อนแผดเผาในที่เดียว
บาปไหน โทษอะไร ทั่วโลกตรงกันไหม
ข้อมูลที่จับคู่บาปกับโทษได้มีน้อยกว่าเรื่องจำนวนขุมมาก รายการคู่บาปกับโทษมี 31 ความเชื่อ รายการบาปหนักที่สุดมี 21 รวมกันได้ 36 ความเชื่อไม่ซ้ำ จาก 127 ความเชื่อที่พูดถึงแดนล่าง และ 21 ใน 36 เป็นความเชื่อของเอเชียล้วน ศาสนาที่มีตำรามากอย่างพุทธ ฮินดู อับราฮัม และจีน จึงมีน้ำหนักในส่วนนี้มากกว่าที่อื่น ความเชื่อที่ไม่อยู่ในรายการไม่ได้แปลว่าไม่ลงโทษใคร แค่แหล่งไม่ได้เล่า
บาปที่ถูกลงโทษในหลายความเชื่อที่สุดคือการฆ่า พบ 17 ความเชื่อ ใน 4 ทวีป ขาดแค่โอเชียเนีย ฆาตกรของนอร์สต้องลุยแม่น้ำพิษที่นาสตรันด์ ชาวปิปิลเล่าว่าฆาตกรเดินทางหนามไปกองไฟใหญ่ ถูกเผาเป็นเถ้าที่ฟื้นขึ้นมาพูดได้ และในอียิปต์ การฆ่าคนเป็นหนึ่งในบาป 42 ข้อที่ทำให้หัวใจหนักกว่าขนนกของมาอัตแล้วถูกอัมมิตกิน แต่แบบที่ฆ่าแล้วถูกทำแบบเดียวกันกลับมีแค่ 5 ความเชื่อ และเกือบทั้งหมดอยู่ในเอเชีย ขุมแรกของมหายานและญี่ปุ่นให้คนฆ่าสัตว์ฉีกกันเองจนตายแล้วฟื้นมารับโทษอีก ฮินดูต้มคนที่ต้มสัตว์ทั้งเป็นในน้ำมันเดือด ไตรภูมิบิดคอคนเชือดคอสัตว์ และอิสลามให้ฆาตกรถูกปีศาจแทงไม่จบ
การโกหกและสาบานเท็จถูกลงโทษใน 12 ความเชื่อ ใน 3 ทวีป นอร์สส่งคนผิดคำสาบานไปนาสตรันด์ อียิปต์นับการโกหกไว้ในบาป 42 ข้อ และวิวรณ์ในพระคัมภีร์ไบเบิลบอกว่าส่วนของคนโกหกทั้งปวงอยู่ในบึงไฟและกำมะถัน แต่โทษที่ตกกับลิ้นมีแค่ 5 ความเชื่อ และทั้ง 5 อยู่ในเอเชีย โซโรอัสเตอร์ให้งูกินลิ้นคนโกหก ญี่ปุ่นถอนลิ้นคนที่โกหกต่อหน้ากระจกโจฮาริ ภาพนรกแบบซิกข์ตัดลิ้นคนโกหก ไตรภูมิดึงลิ้นคนโกงตาชั่ง และคัมภีร์มหายานเล่มหนึ่งว่าคนใส่ร้ายพระพุทธและพระธรรมจะไปเกิดเป็นใบ้ไม่มีลิ้น โทษที่ลงตรงอวัยวะที่ทำผิดจึงเป็นแบบแผนของเอเชีย ยังไม่ใช่ของทั้งโลก
บาปต่อพ่อแม่พบ 10 ความเชื่อ ส่วนใหญ่อยู่ในเอเชีย มีกรีกกับโรมันในยุโรป และ 6 ใน 10 วางบาปนี้ไว้ในที่ลึกหรือนานที่สุด พุทธเถรวาท มหายาน ศาสนาพื้นบ้านจีน และญี่ปุ่น ส่งคนฆ่าหรืออกตัญญูต่อพ่อแม่ลงอเวจี ไตรภูมิยังมีโลกันตนรกนอกกำแพงจักรวาลไว้สำหรับคนทำร้ายพ่อแม่ และในเรื่องเล่าของเพลโต อาร์ดิไอออสผู้ฆ่าพ่อชราถูกโยนลงทาร์ทารัสไม่ได้ขึ้นมาอีก ส่วนบาปต่อครูบาอาจารย์พบแค่ 3 ความเชื่อ คือไตรภูมิ ฮินดู และแมนจู ซึ่งข้อมูลแมนจูมาผ่านนักวิจัยยุคโซเวียต จึงยังสรุปเป็นแบบแผนไม่ได้
บางแบบแผนดูเหมือนเป็นของทั้งโลกแต่จริงๆ มาจากสายเดียว ความตระหนี่ถูกลงโทษใน 5 ความเชื่อ ใน 3 ทวีป ชาวบรีบรีว่าคนตระหนี่ไม่ได้กลับบ้านของวิญญาณ โรมันขังคนที่กอดทรัพย์ไม่แบ่งญาติไว้ในทาร์ทารัส แต่โทษที่เป็นความหิวมีแค่ 3 และเป็นสายพุทธทั้งหมด คือเปรตเถรวาทที่อาหารกลายเป็นหินในปาก เปรตทิเบตที่กินไม่รู้อิ่ม และนรกบ่าวของไตรภูมิที่ต้องกินแกลบ ชู้ก็เหมือนกัน ถูกลงโทษใน 11 ความเชื่อทั้งในเอเชียและยุโรป แต่ต้นไม้หนามที่ต้องปีนมีแค่ 3 และอยู่ในเอเชียทั้งหมด คือต้นงิ้วของไตรภูมิ ต้นงิ้วหนามวัชระของฮินดู และต้นไม้ใบดาบที่มีหญิงงามล่ออยู่ในนรกญี่ปุ่น
แบบแผนที่ข้ามทวีปจริงอีกอย่างคือการตายแล้วฟื้นมารับโทษซ้ำ พบ 5 ความเชื่อ ในเอเชียกับอเมริกา ชื่อสัญชีวะของพุทธแปลว่าฟื้นคืน ไตรภูมิให้คนถูกตีจนเป็นเถ้าแล้วกลับเป็นตัว และเถ้าของฆาตกรชาวปิปิลก็ฟื้นขึ้นมาพูดได้ ฝั่งแอฟริกาให้ภาพต่างออกไป ในข้อมูลของอาคัน โยรูบา และซูลู โทษของคนชั่วคือไม่ได้เป็นบรรพบุรุษหรือไม่ได้เกิดใหม่ ไม่มีการทรมาน และมี 4 ความเชื่อใน 3 ทวีปที่ลงโทษกันในชาตินี้แทนหลังตาย เช่นชาวบรีบรีที่ถือว่าการร่วมประเวณีในเครือญาติถูกลงโทษด้วยโรคหรือความตาย และศาสนาสมัยราชวงศ์ชางที่ผีบรรพบุรุษส่งภัยมาให้กษัตริย์ที่ปกครองขาดคุณธรรม
บางที่บาปหนักไม่ใช่เรื่องศีลธรรมแบบที่เราคุ้น ชาวอาตายัลเชื่อว่าชายที่ไม่เคยล่าหัวสำเร็จและหญิงที่ทอผ้าไม่เป็นจะตกลงหนองอุจจาระใต้สะพานวิญญาณ ชาวเซดิกและทาโรโกเชื่อคล้ายกันแต่ถูกปูกินที่ก้นแม่น้ำ ในอิสลาม การเลื่อนละหมาดมีหุบเขาในนรกชื่อฆอยย์รออยู่ และคัมภีร์เวนดิดาดของโซโรอัสเตอร์ถือว่าการฝังศพลงดินแล้วไม่ขุดออกภายในปีที่ 2 เป็นความผิดที่ไม่มีทางไถ่
ตกนรกนานแค่ไหน
จาก 19 ความเชื่อที่บอกว่านรกไม่ถาวร 16 อยู่ในเอเชีย พุทธทุกสายบอกว่าอยู่จนหมดกรรมแล้วไปเกิดต่อ ความเชื่อพื้นบ้านจีนเรียกนรกว่าที่ชำระวิญญาณเพื่อไปเกิดใหม่ ในเขมร การโยนข้าวบิณฑ์ทุกปีเชื่อว่าช่วยล้างบาปของเปรตทีละน้อย ในเพลงเจ้าหญิงบารีของเกาหลี เจ้าหญิงใช้ดอกไม้จากพระพุทธเจ้าทลายประตูนรกแล้วพาคนบาปนับไม่ถ้วนออกมา ศาสนาบาไฮบอกว่าแม้อยู่ในภาวะที่แย่ที่สุดก็ยังพัฒนาต่อได้ และที่ตาฮีตี ผู้มีความผิดถูกขูดเนื้อออกจากกระดูกได้ถึงสามครั้ง แล้วจึงเข้าแดนคนตายได้อย่างบริสุทธิ์
ฝั่งที่ยังเถียงกันมี 9 ความเชื่อ รวมทั้งศาสนาอับราฮัมทั้งสาม ยูดายจำกัดเกฮินนอมไว้ 12 เดือนในแหล่งส่วนใหญ่ แต่ทอเซฟตาว่าผู้นอกรีตบางพวกอยู่ถาวร คริสตจักรส่วนใหญ่สอนว่านรกนิรันดร์ แต่กลุ่มดับสูญกับกลุ่มสากลนิยมเห็นต่าง อิสลามส่วนใหญ่ถือว่านรกนิรันดร์ แต่มุสลิมที่ทำบาปจะออกได้ ฮินดูเองส่วนใหญ่ว่านรกชั่วคราว มีสำนักทไวตะของมัธวาจารย์ที่ว่าบางดวงวิญญาณอยู่ถาวร
ส่วน 5 ความเชื่อที่บอกว่าถาวร แหล่งเองก็ติดหมายเหตุไว้หลายข้อ ข้อความเรื่องเซลก์นัมไม่มีอ้างอิงและอาจได้อิทธิพลคริสต์ เรื่องยาร์ซานมีแต่แหล่งภาษาเยอรมันแหล่งเดียว ที่ชัดที่สุดคือศาสนามาณีกี ที่เล่าว่าแดนมืดถูกปิดด้วยหินยักษ์ ผูกปีศาจไว้ตลอดกาล
ที่ตรงกันจริงๆ
ถ้าเอาทุกทวีปมาวางรวมกัน แดนของคนตายเกือบทุกที่อยู่ข้างล่างและมืด ส่วนนรกแบบที่มีไฟ มีขุมเรียงลำดับ และมีโทษตรงกับบาป เป็นลักษณะของเอเชียมากกว่าที่อื่น และมักมาพร้อมคำตอบว่ามีวันพ้น นรก 8 ขุมของไตรภูมิกับของญี่ปุ่นยังนับอายุแบบเดียวกัน โดยผูกหนึ่งวันในนรกเข้ากับอายุของสวรรค์ ต่างกันแค่ไทยคิดปีละ 360 วัน ญี่ปุ่นคิดปีละ 365 วัน
ที่ต่างจากที่คิด
หลายสังคมไม่มีนรกมาก่อนจนคนนอกนำมาให้ แหล่งเรื่องชาวตูปี-กวารานีบอกว่านรกทรมานนิรันดร์เป็นของแปลกสำหรับเขา มากับผู้สอนศาสนาคริสต์ ชาวคิคุยุก็ได้แนวคิดสวรรค์และนรกมาพร้อมคริสต์ ชาวโอจิบเวถือว่ารางวัลและโทษอยู่ในชาตินี้ ไม่ใช่หลังตาย และฉบับที่ว่าชาวเมารีมีการลงทัณฑ์นิรันดร์ นักวิชาการเมารีเห็นว่าเป็นอิทธิพลมิชชันนารี ส่วนดูอัตของอียิปต์แบ่งเป็น 12 ชั่วโมงแห่งราตรี และเป็นทางที่เทพเรล่องเรือผ่านทุกคืนก่อนเกิดใหม่ตอนรุ่งเช้า มากกว่าจะเป็นคุก
กลับมาที่ภาพนรกในวัด
ภาพนรกบนผนังวัดที่เราเห็นมาตั้งแต่เด็กเป็นแบบที่ละเอียดที่สุดแบบหนึ่งในโลก ทั้งจำนวนขุม บาปประจำนรกบ่าวแต่ละขุม และอายุนับเป็นปีนรก แต่ในข้อมูลของเรา คนส่วนใหญ่ในโลกเล่าถึงแดนคนตายแบบง่ายกว่านั้นมาก คือมีที่เดียว อยู่ข้างล่าง และในไตรภูมิเองก็เขียนไว้ว่าแม้อเวจีก็ยังมีวันพ้น
คำถามที่คนถามบ่อย
นรกมีกี่ขุมตามความเชื่อไทย
ไตรภูมิพระร่วงนับมหานรก 8 ขุม แต่ละขุมมีนรกบ่าว 16 ขุม รวม 128 มียมโลก 360 ขุม และโลกันตนรกนอกกำแพงจักรวาล วิกิพีเดียไทยที่อ้างไตรภูมิกถานับมหานรกเป็น 9 ขุม
ตกนรกนานกี่ปี
ตามไตรภูมิพระร่วง สัญชีพ 500 ปีนรก แล้วเพิ่มเท่าตัวทุกขุมจนตาปนะ 16,000 ปีนรก มหาตาปนะนับเป็นกัลป์ และอเวจีหนึ่งกัลป์ หนึ่งวันในสัญชีพเท่ากับ 9 ล้านปีมนุษย์ ฉบับญี่ปุ่นให้สองขุมล่างเป็น 32,000 และ 64,000 ปีนรก
อเวจีคืออะไร ทำอะไรถึงตกอเวจี
อเวจีคือมหานรกขุมล่างสุด ลงโทษไม่มีพัก ผู้ที่ตกลงไปมักทำอนันตริยกรรม คือฆ่าแม่ ฆ่าพ่อ ฆ่าพระอรหันต์ ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนห้อพระโลหิต หรือยุยงสงฆ์ให้แตกกัน แต่ยังมีวันพ้น
โกหกตกนรกขุมไหน
ไตรภูมิส่งคนโกงตาชั่งไปนรกที่ถูกดึงลิ้นด้วยคีมและเกี่ยวด้วยเบ็ดเหล็กแดง ญี่ปุ่นถอนลิ้นคนที่โกหกต่อหน้ากระจกโจฮาริ และโซโรอัสเตอร์ให้งูกัดกินลิ้นคนโกหกไม่หยุด
นรกถาวรไหม
ใน 56 ความเชื่อที่ตอบ 19 บอกว่าไม่ถาวร 5 บอกว่าถาวร 9 แหล่งยังเถียงกัน และ 23 ไม่มีที่ลงโทษหลังตาย พุทธทุกสายบอกว่าอยู่จนหมดกรรม
นรกขุมไหนโทษหนักที่สุด
ในไตรภูมิพระร่วง อเวจีลึกและนานที่สุด รับผู้ทำปัญจานันตริยกรรม ทุกข์สิ้นกัลป์หนึ่ง แม้ไฟล้างกัลป์มาก็ถูกลมพัดไปอเวจีในจักรวาลอื่นต่อ ในนรกบ่าว 16 ขุม ตัวบทบอกว่ามิจฉาทิฏฐินรกทุกข์กว่าทุกขุมที่เล่ามาก่อน และโลกันตนรกนอกกำแพงจักรวาลมืดสนิทนานชั่วพุทธันดร
ใครคุมนรก ยมบาลคือใคร
ในไตรภูมิพระร่วง พระยายมราชเป็นผู้ตัดสินโดยมีเทวดา 4 องค์ถือบัญชีบุญบาป ผู้ลงโทษคือยมบาล ซึ่งเป็นคนที่ทำบุญกับบาปไว้เท่ากัน ผลัดเป็นยมบาล 15 วัน ตกนรก 15 วัน วิกิพีเดียไทยอ้างคัมภีร์ปปัญจสูทนีว่ามีพระยมประจำประตูมหานรกรวม 32 องค์ และมีนายนิรยบาลที่เกิดจากกรรมของสัตว์นรกเอง
ฆ่าสัตว์ตกนรกขุมไหน
ไตรภูมิพระร่วงนับการฆ่าสัตว์เป็นบาปที่พาไปมหานรก 8 ขุมโดยไม่ระบุขุม ในนรกบ่าว คนเชือดคอสัตว์ไปโลหกุมภนรก ถูกบิดคอขาดแล้วหัวงอกใหม่ คนฆ่าปลาขายไปสีลกัตตนรก ถูกแล่เนื้อวางขาย ส่วนมหายานและญี่ปุ่นส่งคนฆ่าสัตว์ไปขุมแรก คือสัญชีวะ
แหล่งที่มาของความเชื่อที่อ้างถึง (59)
ดูรายชื่อทั้งหมด 127 ความเชื่อ
เอเชีย (65) · พุทธเถรวาท (ไทย) · พุทธมหายาน / พุทธจีน · พุทธวัชรยาน (ทิเบต) · ศาสนาฮินดู (พระเวท / ปุราณะ) · ศาสนาเชน · ศาสนาซิกข์ · ลัทธิเต๋า · ความเชื่อพื้นบ้านญี่ปุ่น (ชั้นชินโต + ชั้นยมโลกแบบพุทธผสม) · เมโสโปเตเมีย (สุเมเรียน / บาบิโลน) · กรีกโบราณ · ศาสนาโซโรอัสเตอร์ · จักรวาลไทย: ไตรภูมิพระร่วง (31 ภูมิ) และโลกผีไทย · ศาสนาหมอผีเกาหลี (มูซก) · ศาสนาพื้นบ้านเวียดนามและการบูชาบรรพบุรุษ (Đạo Ông Bà) · ลัทธิอานิโต (ตากาล็อกและวิซายัน ฟิลิปปินส์) · ศาสนาฮินดูบาหลี · ความเชื่อดั้งเดิมคาซัคและคีร์กีซ · ศาสนาเพิน · ศาสนาแคว้นฉู่ · ศาสนาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม (สร้างขึ้นใหม่) · ศาสนาสมัยราชวงศ์โจวตะวันตก · ศาสนาไซเธีย (ไซเธียนและซากา) · ศาสนาฮูร์เรีย · ศาสนาฟินิเชีย · ศาสนาซูเมอร์ · ศาสนาเกิกเติร์ก (ทูเจฺว๋) · ศาสนาพื้นบ้านจีนฮกเกี้ยน แต้จิ๋ว กวางตุ้ง (รวมชาวไทยเชื้อสายจีน) · ลัทธิขงจื๊อ · ลัทธิอนุตตรธรรม · ศาสนารีวกีว · ศาสนาไอนุ · ลัทธิตงปา · ลัทธิปี้หมอ (ศาสนาดั้งเดิมของชาวอี๋) · ลัทธิหานกุย (ศาสนาของชาวผู่หมี่) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวอาตายัล (อูตุค/กากา) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวเซดิกและทาโรโก · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวเต๋า (ยามี) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวซากิซายา (ดีโต) · ลัทธิเท็งกรี (เติร์ก–มองโกล–ซายัน-อัลไต) จากแหล่งภาษารัสเซีย · ลัทธิเชมันบูรยัต · ศาสนาดั้งเดิมของชาวคีตัน · ลัทธิหมอผีของชาวอีเวนกี · ลัทธิหมอผีของชาวนาไน (เฮ่อเจ๋อ) · ลัทธิหมอผีของชาวแมนจู · ศาสนาคานาอันโบราณ · ศาสนาฮิตไทต์ · ศาสนามาณีกี · ศาสนาอาร์มีเนียก่อนคริสต์ศาสนา · ศาสนาเยซิดี · ศาสนามันดาอี · ศาสนาบาตัก / อูกาโม มาลิม (ปาร์มาลิม) · ศาสนาดั้งเดิมบูกิส: โตโลตัง และจักรวาลลากาลีโก · การนับถือนะ (ศาสนาพื้นบ้านพม่า) · ลัทธิกาวด่าย · เจนละและเมืองพระนคร (ลัทธิเทวราชา) · เต่าเหมิ่ว (ลัทธิบูชาพระแม่ของเวียดนาม) · กาฮารีงัน (ศาสนาดั้งเดิมชาวดายัก) · ศาสนาพระเวทยุคแรก · ศาสนาดั้งเดิมชาวอีบัน · เกอจาเว็น (ความเชื่อชวา) · ความเชื่อพื้นบ้านเขมร (อนักตา ภจุมบิณฑ์ พระแม่โพสพ) · มัชปาหิต (ศิวะ-พุทธ และกษัตริย์ที่ได้รับการยกเป็นเทพ) · ศาสนาดั้งเดิมตากาล็อกและวิซายัส (อานิโต บาทาลา บาบายลัน) จากแหล่งภาษาตากาล็อก/เซบัวโน · ซุนดาวีวีตัน (ศาสนาดั้งเดิมชาวซุนดา) · อาลุก โตโดโล (ศาสนาบรรพชนชาวโตราจา)
แอฟริกา (12) · อียิปต์โบราณ · ศาสนาโยรูบา · ศาสนาอาคาน · ศาสนาอิกโบ (โอดินานี) · วูดูแอฟริกาตะวันตก (ฟอน เอเว กุน) · ศาสนาคองโก · ศาสนาดั้งเดิมของชาวซูลู · ศาสนาดั้งเดิมของชาวสวาซี · ศาสนาบันตูเขตทะเลสาบ (รวันดา บุรุนดี บุนโยโร: อิมานา ริยังกอมเบ) · ศาสนาดั้งเดิมของชาวมาไซ · ศาสนาดั้งเดิมของชาวคิคุยุ · ศาสนาเซเรอร์ (อา ตัต โรก)
ยุโรป (26) · กรีกโบราณ · โรมันโบราณ · นอร์ส · ศาสนาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม (สร้างขึ้นใหม่) · ศาสนาไซเธีย (ไซเธียนและซากา) · ศาสนาเกิกเติร์ก (ทูเจฺว๋) · ศาสนาไอนุ · ลัทธิเท็งกรี (เติร์ก–มองโกล–ซายัน-อัลไต) จากแหล่งภาษารัสเซีย · ลัทธิเชมันบูรยัต · ลัทธิเชมันตูวา · ศาสนาดั้งเดิมของชาวซาฮา (ยาคุต) · ลัทธิหมอผีของชาวอีเวนกี · ลัทธิหมอผีของชาวนาไน (เฮ่อเจ๋อ) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวคันตีและมันซี · ศาสนาดั้งเดิมของชาวสลาฟ · ศาสนาดั้งเดิมของลัตเวีย (รวมขบวนการเดียฟตูรีบา) · ศาสนาดั้งเดิมของลิทัวเนีย (รวมขบวนการโรมูวา) · ความเชื่อดั้งเดิมฟินแลนด์และคาเรเลีย (ตามตำนานคาเลวาลา) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวซามี · ศาสนาก่อนคริสต์ของชาวฮังการีและความเชื่อเรื่องตาลโตช · ศาสนาอิลลิเรียและความเชื่อพื้นบ้านแอลเบเนีย · ปรัมปราวิทยาไอริช · เทพปกรณัมและความเชื่อดั้งเดิมบาสก์ · ศาสนาอีทรัสคัน · ความเชื่อพื้นบ้านโรมาเนีย · ศาสนาเยซิดี
อเมริกา (27) · ศาสนาแอซเท็ก (เม็กซิกา/นาวา) · ศาสนาและความเชื่อของชาวมายา · อินคา / แอนดีส · กังดงแบล · วูดูเฮติ · ความเชื่อไตโน · ความเชื่อเกชัว (แอนดีส) · ความเชื่อไอมารา · ศาสนามุยสกา · ศาสนามาปูเช · กูมีนา · วินตี · ศาสนากูนา (ดุเล) — อีเบออร์กุน · ศาสนาบรีบรี · ศาสนาดั้งเดิมมิสกิโต · ศาสนาปิปิล (ชาวนาวาแห่งเอลซัลวาดอร์) · จักรวาลวิทยาชิปิโบ-โกนิโบ · ความเชื่อก็อม (โตบา) แห่งกรานชาโก · ความเชื่อวายู (ลากวาฮีรา) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวนาวาโฮ (ดิเน) · ความเชื่อของชาวโฮปี · ความเชื่อโฮเดโนโชนี (อิโรควอย) และศาสนาลองเฮาส์ · ความเชื่อของชาวโอจิบเว (อานิชินาเบ) · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวเชโรกี · ความเชื่อดั้งเดิมของชาวอินูอิต · ความเชื่อเซลก์นัม (ติเอร์ราเดลฟวยโก) · ศาสนาดั้งเดิมของฮาวาย
โอเชียเนีย (3) · เมารี · ศาสนาดั้งเดิมของชาวฟีจี (ก่อนคริสต์) · ศาสนาดั้งเดิมของตาฮีตีและหมู่เกาะโซไซตี (มาโอฮี)
วิธีนับ: รวบรวม 370 ความเชื่อจากทุกทวีป ทั้งที่ยังมีคนนับถือและอารยธรรมโบราณ จากแหล่งหลายสิบภาษา นับ 1 ความเชื่อเป็น 1 เสียง และนับเฉพาะที่มีแหล่งยืนยัน ความเชื่อที่ไม่ปรากฏในหน้านี้ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเชื่อนั้น อาจแค่ยังไม่มีเอกสารที่เราค้นถึง ศาสนาที่มีคัมภีร์มาก (พุทธ ฮินดู จีน ยิว คริสต์ อิสลาม) จึงมีรายละเอียดมากกว่าความเชื่อที่เล่าปากต่อปาก ข้อมูลบางส่วนมาจากบันทึกของมิชชันนารีหรือคนนอก หน้านี้ไม่ได้ตัดสินว่าความเชื่อไหนถูก