แผนที่สวรรค์–นรก ฉบับรวมโลก

ครึ่งหนึ่งของความเชื่อแบ่งโลกเป็น 3 ชั้น คือบน กลาง ล่าง 63 จาก 126

และ 71 ความเชื่อมีแกนกลางที่ร้อยสามโลกเข้าด้วยกัน รูปทรงของสวรรค์จึงขึ้นกับว่าแกนนั้นเป็นอะไร

• ต้นไม้โลก 23 · 4 ทวีป พบกว้างที่สุด ยอดอยู่บนฟ้า รากลงแดนคนตาย เช่น ยิกดราซิลของนอร์ส ต้นเซบาของมายา ต้นไม้ของไซบีเรีย สลาฟ ฮังการี ดายัก และต้นโปฮูตูกาวาที่วิญญาณเมารีไต่รากลงไป
• ภูเขาจักรวาล 20 · 3 ทวีป ส่วนใหญ่อยู่ในเอเชีย สวรรค์ซ้อนเป็นชั้นบนยอดและรอบภูเขา เช่น เขาพระสุเมรุ คุนหลุน ภูเขาฮาราของอิหร่าน และภูเขาเคนยาของคิกูยู
• เสา เชือก สะพาน บันได 18 · 4 ทวีป เช่น เสาที่ปักดาวเหนือของฟินแลนด์และซามี สะพานลอยฟ้าของชินโต ส่วนไทย ลาว และดิงกาเล่าเหมือนกันว่าเคยมีเชือกหรือสะพานเชื่อมฟ้ากับดิน แล้วถูกตัดขาด

แล้วรากดูดอะไรขึ้นมาจากข้างล่าง รากไม่ได้หยั่งลงนรก แต่หยั่งลงแดนคนตาย ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ใช่ที่ลงโทษ แดนบรรพบุรุษ 86 และแดนคนตายกลางๆ 66 มีมากกว่านรกลงทัณฑ์ 42 และหลายความเชื่อเล่าว่าน้ำและชีวิตมาจากข้างล่างจริงๆ:

• ดายัก: ใต้โคนต้นไม้แห่งชีวิตคือไหน้ำศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งก็คือโลกล่าง
• อินคาและเกชัว: ถ้ำและตาน้ำเป็นทางเชื่อมโลกล่างกับโลกนี้ · เชอโรกี: ตาน้ำที่ต้นลำธารคือประตูสู่โลกล่าง
• เทพที่ดูแลทั้งแดนใต้พิภพและความอุดมสมบูรณ์: ราตูไมบูลู (ฟีจี) · เชมีนา (ลิทัวเนีย) · เกเด (วูดูเฮติ ดูแลทั้งความตายและการเกิด)

ถ้าอ่านตามข้อมูล ต้นไม้นี้ดูดน้ำจากบรรพบุรุษและน้ำใต้ดิน ส่วนนรกลงทัณฑ์เป็นแค่โพรงมืดโพรงหนึ่งในหมู่ราก

ดอกบัวไม่ได้เป็นรูปทรงของจักรวาลในข้อมูลของเรา บัวในสวรรค์เป็นของที่อยู่ในสวรรค์ เช่น สระบัวของสุขาวดี ภาพนี้รวมแกนทั้งสามแบบไว้ในรูปเดียว เพราะทั้งสามทำหน้าที่เดียวกันคือเชื่อมโลกบน กลาง ล่าง: ลำต้นเป็นภูเขาที่มีราก กิ่งเป็นเถาอ่อนที่ห้อยลงมาเหมือนเชือกและสะพาน ใบเป็นเมฆที่รองรับสวรรค์แต่ละชั้น เป็นรูปที่เราสังเคราะห์จากข้อมูล ไม่ใช่ภาพของความเชื่อใดความเชื่อหนึ่ง